Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze

Formularz UK 2

Sygnatura akt

VI Ka 565/24

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze z dnia 21 czerwca 2024 r. w s sprawie o sygn. akt II K 538/22

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca oskarżonego

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

------------------

--------------------------------------------------

----------------

---------

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

------------------

--------------------------------------------------

--------------

---------

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

------------------------------

--------------------------------------------------------------

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

---------------

------------------------------

--------------------------------------------------------------

.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

I.  Naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:

⚫

art. 207 § 1 k.k. i art. 207 § 1a k.k. przez ich zastosowanie mimo przyjęcia, że:

- działanie oskarżonego miało charakter incydentalny podczas gdy do wyczerpania znamion przestępstwa znęcania się konieczne jest działanie sprawcy o charakterze ciągłym i długotrwałym, a jeżeli jest to działanie jednorazowe to musi być intensywne i rozciągnięte w czasie;

- zamiarem oskarżonego był utrzymanie jedności rodziny, zapewnienie jej materialnego zaplecza, w strwożeniu którego pokrzywdzona nie odegrała istotnej roli, a przyczyną kłótni małżonków był brak sprawowania prze K. S. (2) należytej opieki nad dziećmi, brak wywiązywania się przez nią z obowiązków domowych, zdrady małżeńskie, brak chęci podjęcia pracy zarobowej przy trudnej sytuacji finansowej rodziny podczas gdy do wyczerpania znamion przestępstwa znęcania się konieczne jest istnienie zamiaru bezpośredniego zmierzającego do udręczenia osoby pokrzywdzonej, a wzajemne znęcanie się małżonków nad sobą nie jest możliwe

⚫

art. 207 § 1 k.k. i art. 207 § 1a k.k. i art. 157 § 2 k.k. przez ich zastosowanie w sytuacji gdy:

- nie zostały poczynione ustalenia faktyczne potwierdzającego dokonanie przez oskarżonego zarzucanego mu czynu, a to wskazujących na ciągłe i długotrwałe zachowanie polegające na wyzywaniu, grożeniu wyrzuceniem ze wspólnie zajmowanego mieszkania, niszczeniu wyposażeniu mieszkania, popychaniu A. K. (2) i M. S.

- nie zostały poczynione ustalenia faktyczne potwierdzające dokonaniem przez oskarżonego zarzucanego mu czynu, a to wskazujących na ciągłe i długotrwałe zachowania polegające na wszczynaniu awantur domowy, wyzywaniu K. S. (2), grożeniu wyrzuceniem ze wspólnie zajmowanego mieszkania, niszczeniu wyposażania mieszkania, szarpania i popychania K. S. (2), spowodowania jej upadku skutkującego naruszenie narządów ciała na okres do 7 dni w dniu 9 lipca 2022 r.

- pominięte zostały okoliczności wynikających z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego a dotyczące osobowości pokrzywdzonej K. S. (2) , wzajemnego zachowania małżonków podczas kłótni, przyczyn powstających kłótni, stosunku małoletnich dzieci M. S. i A. K. (2) do oskarżonego oraz do pokrzywdzonej K. S. (2)

Co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego uznania oskarżonego winnym popełnienia czynów opisanych w art. 207 § 1 k.k. i art. 207 § 1a k.k. i art. 157 § 2 k.k.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

II.  naruszenie przepisów postępowania karnego mający istotny wpływ na treść orzeczenia, a to:

1. art. 399 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 409 k.p.k. przez zaniechanie wznowienia przewodu sądowego i nie uprzedzenie oskarżonego o możliwość i zmiany kwalifikacji prawnej zarzuconego czynu, podczas gdy wskazany przepis procedury karnej nakłada na sąd orzekający obowiązek uprzedzenia oskarżonego o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej zarzucanego czynu i przewiduje możliwość przerwy w rozprawie celem przygotowania się do obrony

2. art. 410 k.p.k. przez niezrzednienie przy wyrokowaniu całokształtu okoliczności ujawnionych w toku sprawy tj:

- osobowości pokrzywdzonej jawiącej się jako osoby kłótliwej mającej skłonności do agresji, złośliwej, wulgarnej lekceważącej rodzinę, w szczególności potrzeby małoletnich dzieci, leniwej mającej skłonności do konfabulacji,

- wulgarnego i agresywnego zachowania pokrzywdzonej w stosunku do oskarżonego podczas kłótni

- bardzo bliskiej relacji łączącej oskarżonego z małoletnimi dziećmi M. S. i A. K. (2) oraz ich zachowania w stosunku do oskarżonego,

- negatywnego lub obojętnego stosunku małoletnich dzieci do pokrzywdzonej K. S. (2)

- okoliczności, że wezwanie Policji w 2018 r. wynikało z awantury w której udział brali oboje małżonkowie, przewracając meble, a pokrzywdzona demolowała mieszkania

- zeznania W. S., L. S., I. B. (1), W. K., A. T., P. G., M. i A. B. (2), P. S., S. A., A. Ż., I. K. nie potwierdziły żadnych przejawów znęcania się przez oskarżonego nad rodziną,

- zeznania pokrzywdzonej K. S. (2) rażą ubóstwem szczegółów dotyczących zachowań oskarżonego rozciągniętych w czasie na okres 2018 – 2022 r., są wybiórcze i nie dostarczają praktycznie żadnych szczegółów dotyczących zachowań oskarżonego poza bardzo ogólnymi zwrotami dotyczącymi kłótni czy rzucania przedmiotami, które zostały w pewnym sensie obalone przez inne ustalenia, w tym zeznania W. S. i że z zeznań tych w żadnym wypadku nie wynikało by oskarżony miał stosować przemoc fizyczną wobec dzieci,

- przyczyną kłótni małżonków był brak sprawowania przez K. S. (2) należytej opieki nad dziećmi, brak wywiązywania się przez nią z obowiązków domowych, zdrady małżeńskie, brak chęci podjęcia pracy zarobkowej przy trudnej sytuacji finansowej rodziny,

- wyjaśnienia oskarżonego K. S. (1) uznanych przez Sąd w zasadzie za wiarygodna nie potwierdzając wypełniania przez niego znamion znęcania się nad żoną i dziećmi

Podczas gdy wszechstronna ocena całości zebranego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że zachowanie oskarżonego nie wyczerpało znamion czynu zabronionego opisanego w z art. 207 § 1 k.k. i art. 207 § 1a k.k. oraz art. 157 § 2 k.k.

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

3.  art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. przez:

a)  brak wskazania w uzasadnianiu jakie fakty sąd uznał za udowodnione i na jakich dowodach oparł uznając, że:

- oskarżony wyzywał słowami powszechnie uznanymi za wulgarne, groził wyrzuceniem ze wspólnie zajmowanego mieszkania oraz popychał A. K. (2) w okresie od stycznia 2019 r. do 9 lipca 2022 r.,

- oskarżony wyzywał słowami powszechnie uznanymi za wulgarne, groził wyrzuceniem ze wspólnie zajmowanego mieszkania oraz popychał M. S. w okresie od stycznia 2022 r. do 9 lipca 2022r.

- oskarżony w sposób powtarzający się w wszczynał awantury domowe, w trakcie których wyzywał K. S. (2) słowami powszechnie uznanymi za obelżywe, groził wyrzuceniem ze wspólnie zajmowanego mieszkania , niszczył wyposażenie mieszkania w okresie od stycznia 2020 r. do 9 lipca 2022 r. a w dniu 9 lipca poprzez szarpanie i popychanie pokrzywdzonej spowodował jej upadek i uderzenie głową o łóżku skutkiem czego doznała ona obrażeń ciała w postaci powierzchownych urazów głowy skutkujących naruszeniem czynności narządów ciała na okres poniżej 7 dni,

b) brak ustalenia przebiegu zdarzania mającego miejsce w dniu 9 lipca 2022 r. w szczególności wyjaśnienia sprzeczności w treści zeznań pokrzywdzonej K. S. (2) złożonych w toku postępowania przygotowawczego i przed Sądem oraz pokrzywdzonej K. S. (2) i Świadków B. K., K. K. (1), K. K. (2)

c) sprzeczności w treści uzasadnienia polegającego na wskazaniu w pkt 1 dowodów, które rzekomo stanowią dowód sprawstwa i winy oskarżonego, a następnie w części dotyczącej oceny tych dowodów w pkt 2.1 uznanie, że nie stanowią one dowodu na negatywne zachowania oskarżonego wobec rodziny

co w konsekwencji doprowadziło do skazania oskarżonego bez wskazania dowodów potwierdzających zasadność orzeczenia

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Apelacja obrońcy niezależnie od sposób sformułowania zarzutów okazała się częściowo zasadna, doprowadziła bowiem do istotnej zmiany zaskarżonego wyroku odbywającej się z korzyścią dla oskarżonego. Słusznie przy tym apelujący dostrzegł, pominięcie przez sąd rejonowy istotnych okoliczności sprawy przy wydawaniu zaskarżonego wyroku. Analiza zaskarżonego orzeczenia prowadzi do wniosku,
że poczynione ustalenia w zakresie winy i sprawstwa odnośnie przypisanego oskarżonemu czynu pozostawały niesłuszne. Jednocześnie zaznaczyć należy,
że nietrafny pozostawał zarzut naruszenia przepisów postępowania w zakresie uzasadnienia wyroku. Naruszenie przepisów postępowania dotyczycące treści uzasadnienia wyroku nie może mieć wpływu na jego treść, co wykluczyło zasadność ostatniego z zarzutów apelacji, pomimo iż spostrzeżenia wyrażone w treści zarzutu były częściowo trafne.

Na wstępie wskazać należy również, że nieskuteczny był zarzut obrazy przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonego czynu, bowiem autor apelacji nie bacząc na samoistność takiego zarzutu podniósł również zarzut obrazy przepisów prawa procesowego, w których to po części kwestionował również ustalenia faktyczne. W rozpoznawanej sprawie sąd rejonowy po przeprowadzonej ocenie dowodów ustalił winę i sprawstwo oskarżonego w zakresie czynu wskazanego w akcie oskarżenia. Obraza prawa materialnego ma miejsce tylko wtedy, gdy stan faktyczny został w orzeczeniu ustalony prawidłowo, a nie zastosowano do niego właściwego przepisu prawa materialnego (postanowienia Sądu Najwyższego z 09.01.2002 r., V KKN 319/99, LEX nr 53010; z 02.12.2008 r., III KK 230/08, LEX nr 491425; z 26.10.2016 r., II KK 272/16, LEX nr 2139245; z 08.05.2015 r., III KK 333/14, LEX nr 1713025). W istocie apelujący równolegle podważał dokonaną subsumpcję jak i ustalenia w zakresie stanu faktycznego, co pozostaje w sprzeczności. Podkreślić należy przy tym, że nie dochodzi do obrazy prawa materialnego w sytuacji gdy wadliwość orzeczenia w tym zakresie jest wynikiem błędnych ustaleń przyjętych za jego podstawę. (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lipca 1974 r. w sprawie o sygn. akt V KR 212/74, OSNKW 1974/12/223).

Sąd odwoławczy analizując całokształt okoliczności sprawy doszedł do przekonania, że brak jest podstaw do uznania winy i sprawstwa oskarżonego w zakresie przypisanego mu w zaskarżonym wyroku czynu. Ocena dowodów dokonana przez sąd rejonowy i poczynione na jej podstawie ustalenia faktyczne były bowiem wadliwe.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że sąd rejonowy za wiarygodne uznał wszystkie zgromadzone w niniejszej sprawie dowody poza wyjaśnieniami oskarżonego w zakresie w jakim przemilczał on sytuację związaną z popchnięciem pokrzywdzonej. Jednocześnie sąd ten nadał przymiot wiarygodności zeznaniom świadek K. S. (2), pomimo iż wprost w pisemnych motywach zaskarżonego orzeczenia wskazano, że jej zaznania odnośnie wydarzeń z relatywnie długiego czasookresu rażą ubóstwem. Ze stanowiskiem sądu I instancji nie można się zatem zgodzić.

Zauważyć należy, że w przedmiotowej sprawie oskarżonemu K. S. (1) zarzucono popełnienie czynu z art. 207 § 1 k.k. i art. 207 § 1a k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. polegającego na stosowaniu przemocy fizycznej
i psychicznej wobec małżonki oraz małoletnich dzieci, który miał zostać popełniony
w okresie od stycznia 2018 r. do dnia 9 lipca 2022 r. Najistotniejszym dowodem
w rozpoznawanej sprawie pozostawały zeznania K. S. (2), bowiem jako pokrzywdzona uczestniczyła w szeregu incydentów z udziałem oskarżonego.
W składanych zeznaniach skupiła się głównie na szczegółowym przedstawieniu wydarzeń z dnia 9 lipca 2022 r., odnośnie pozostałych zdarzeń we wskazanym okresie jedynie ogólnikowo wskazywała na stosowanie przez oskarżonego przemocy.

Z relacji pokrzywdzonej odnośnie zdarzeń z dnia 9 lipca 2022 r. wynika,
że oskarżony podczas sąsiedzkiej imprezy wszczął awanturę wobec A. S.,
a następnie agresję skierował wobec pokrzywdzonej, początkowo kierując wobec niej wyzwiska, a następnie stosując również przemoc fizyczną. Zauważyć należy, że jej relacja odnośnie wydarzeń we wskazanej dacie znalazła potwierdzenie w szeregu dowodów z zeznań postronnych osób uczestniczących w imprezie z udziałem pokrzywdzonej i oskarżonego. Świadkowie A. S., K. K. (1), A. B. (3), B. K. i K. K. (2) jednoznacznie potwierdzili, że oskarżony będąc pod wpływem alkoholu wszczął awanturę w czasie której kierował wobec pokrzywdzonej obraźliwe zwroty. Ponadto przesłuchiwani w niniejszej sprawie świadkowie spójnie opisywali, że dzieci pokrzywdzonych w chwili zdarzenia były przestraszone i wskazywały, że oskarżony stosował wobec pokrzywdzonej przemoc fizyczną. Również potwierdzili to interweniujący policjanci Ł. R. i I. M. jak i obecni nieopodal zdarzenia sąsiedzi w osobach A. B. (4), A. G., S. B., A. B. (5). Ponadto obrażenia wskazywane przez pokrzywdzoną zostały potwierdzone w dokumentacji medycznej
i opinii biegłego z zakresu medycyny, w której stwierdzono zaistnienie u pokrzywdzonej rozstroju zdrowia poniżej 7 dni. W świetle powyższych okoliczności za wiarygodną uznać należy relację pokrzywdzonej, w której wskazywała, że w dniu 9 lipca 2022 r. oskarżony stosował wobec niej przemoc werbalną i fizyczną. Słusznie również w tym zakresie sąd rejonowy za niewiarygodne uznał przemilczenie w wyjaśnieniach oskarżonego okoliczności związanych z popchnięciem oskarżonej i usprawiedliwianie się niepamięcią. Należy mieć na względzie, że świadek A. G. konsekwentnie wskazywał w zeznaniach, że z relacji oskarżonego przedstawianej niedługo po zdarzeniu jednoznacznie wynikało, że uderzył on pokrzywdzoną podczas opisywanej awantury.

Zeznania pokrzywdzonej odnośnie pozostałych wydarzeń z udziałem oskarżonego miały przy tym charakter ogólnikowy. Stanowczo wskazywała, że stosuje on przemoc wobec członków jej rodziny, jednocześnie nie przedstawiając szczegółów takich zdarzeń. Przesłuchiwane w charakterze świadków osoby związane z rodziną pokrzywdzonego nie potwierdzili wersji zdarzeń forsowanej przez pokrzywdzoną. Świadkowie W. S. oraz L. S. w zeznaniach wskazali, że
w okresie gdy mieszkali z oskarżonym i pokrzywdzoną czasami dochodziło do awantur, jednak aktywnie uczestniczyły w nich obie strony konfliktu. Zaznaczyli, że każdy
z małżonków kierował wobec siebie wyzwiska i często awantury wynikały
z niewłaściwej postawy pokrzywdzonej, która nie zajmowała się domem, nie pracowała oraz spotykała z innym mężczyzną. Jedna z kłótni spowodowała konieczność wezwania policji jednak nie była wynikiem jednostronnej agresji. Ponadto świadkowie P. G., I. K., P. S., A. B. (2) i M. B. wskazywali, że oskarżony dobrze zajmował się rodziną, dbał o dzieci, z którymi miał dobry kontakt, natomiast pokrzywdzona była osobą konfliktową i skłonną do awantur. Relacja pokrzywdzonej nie znalazła również pełnego potwierdzenia w zeznaniach małoletniego A. K. (2), który to wskazał, że oskarżony krzyczał jedynie na pokrzywdzoną, nie stosując przy tym werbalnej agresji wobec dzieci. Świadek potwierdził, że w czasie awantur oskarżony rzucał przedmiotami oraz raz popchnął mamę w wyniku czego doznała urazu, ponadto jednokrotnie popchnął każdego z chłopców. Nie potwierdził zatem przedstawianych przez pokrzywdzoną twierdzeń odnośnie systematycznej przemocy ze strony oskarżonego względem członków rodziny. W ocenie biegłego
z zakresu psychologii świadek A. K. (2) posiada prawidłową zdolność postrzegania zdarzeń, które relacjonował zgodnie z tym jak je zapamiętał, co czyni jego relację
w pełni wiarygodną. Należy mieć również na względzie, że zarówno oskarżony jak
i pokrzywdzona nie byli przykładnym małżeństwem. Dochodziło pomiędzy nimi do awantur na co wskazywali w przedstawianych w toku procesu wersjach przebiegu zdarzeń z ich udziałem, co ostatecznie doprowadziło do wytoczenia powództwa cywilnego w sprawie o rozwód, która to pozostaje w toku. To dodatkowo poddaje w wątpliwość wiarygodność ogólnikowych twierdzeń pokrzywdzonej, że
w czasie trwania małżeństwa ona i jej synowie byli ofiarami przemocy ze strony oskarżonego. Wobec powyższych okoliczności nie można zgodzić się ze stanowiskiem sądu rejonowego uznającym za wiarygodne całość zeznań świadek K. S. (2) Stracił sąd rejonowy z pola widzenia okoliczności dotyczące osobowości pokrzywdzonej, będącej osobą skłonną do kłótni, co potwierdzili w zeznaniach liczni świadkowie, które to zresztą sąd rejonowy każdorazowo uznawał za wiarygodne.

Ze znajdującej się w aktach sprawy korespondencji pomiędzy oskarżoną
i pokrzywdzonym wynika, że była ona osobą agresywną i wulgarną. W wiadomościach również wskazywała na stosowanie przez nią kar cielesnych wobec dzieci. Pokrzywdzona potwierdziła, że jest autorką ujawnionych wiadomości, zupełnie nielogicznie tłumacząc przy tym, że zwroty odnoszące się do karcenia małoletnich były podyktowane chęcią przypodobania się mężowi. Jej twierdzenia odnośnie faktu, że oskarżony źle traktuje syna z poprzedniego małżeństwa również pozostawały sprzeczne z wymową dowodów w postaci zeznań licznych postronnych świadków, dostrzegających zaangażowanie oskarżonego w dobrostan jego rodziny i równego traktowania obu chłopców. Dodatkowo sam oskarżony nie przeczył, że pomiędzy małżonkami dochodziło do licznych awantur, tłumacząc ten stan rzeczy niezaangażowaniem pokrzywdzonej w sprawy rodzinne i skupieniu się na własnych potrzebach. Przyznał, że wyzywał małżonkę, jednak ona również stosowała wobec niego obraźliwe zwroty. Tak też w zeznaniach postronnych świadków przedstawiana pozostawała pokrzywdzona K. S. (2), zaznaczyli bowiem, że jest ona osobą konfliktowa i niezaangażowana w losy rodziny. Ponadto kurator A. T. pokreśliła w składanych zeznaniach, że we wskazanej rodzinie nie obserwowała jakichkolwiek oznak wskazujących na stosowanie przemocy. Dodatkowo przesłuchana w charakterze świadka I. B. (1) zaznaczyła, że dotychczas pokrzywdzona zawsze pochlebnie wypowiadała się o oskarżonym nigdy nie sugerując w rozmowach, aby miało dochodzić z jego strony do stosowania przemocy.

Poddając ocenie tak ukształtowany materiał dowodowy stwierdzić należy,
że realiach przedmiotowej sprawy nie doszło do wypełnienia znamion przestępstwa znęcania stypizowanego w art. 207 § 1 i 1a k.k. Jedynym dowodem wskazującym na jego zaistnienie pozostawały zeznania pokrzywdzonej, które z wyżej wymienionych przyczyn należało uznać jedynie za częściowo niewiarygodne. W niniejszej sprawie wykazano, że liczne awantury pomiędzy małżonkami były inicjowane przez obie zaangażowane strony konfliktu. Małoletni świadek A. K. (2) w przedstawionej relacji zdarzeń nie potwierdził, aby agresja miała jednostronny charakter, wskazując, że oskarżony głównie krzyczał na pokrzywdzoną, czemu co do zasady w wyjaśnieniach nie zaprzeczył również sam oskarżony potwierdzając, że między nim, a jego małżonką dochodziło do awantur w których oboje czynnie uczestniczyli. Do bytu omawianego przestępstwa konieczne jest zaistnienie ściśle określonych okoliczności i nie wystarcza jedynie stosowanie przez sprawcę przemocy. Co do zasady niewystarczające są również incydentalne zdarzenia nacechowane przemocą i agresją. Pojęcie "znęcanie się" zawiera w sobie istnienie przewagi sprawcy nad osobą pokrzywdzoną, której nie może się ona przeciwstawić lub może to uczynić tylko w niewielkim stopniu. Nie jest zatem możliwe przyjęcie wzajemnego znęcania się nad sobą małżonków w tym samym czasie. (vide: Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 1990 r. V KRN 96/90). W rozpoznawanej sprawie ustalić należało, że konflikt pomiędzy oskarżonym, a pokrzywdzoną miał podłoże w trwającej niezgodności w zakresie prawidłowego funkcjonowania rodziny
i sytuacji ekonomicznej jak również uprzednich zdrad ze strony pokrzywdzonej, których zaistnienie potwierdziła w składanych zeznaniach. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy wnioskować należy, że również pokrzywdzona kierowała ataki słowne względem oskarżonego co wyklucza, aby miał on przewagę w trakcie trwającego konfliktu. Zachowania oskarżonego należy analizować każdorazowo przez pryzmat innych czynów zabronionych, wykluczyć należy jednak, aby swoim zachowaniem dopuścił się przestępstwa z art. 207 § 1 i 1a k.k. W tej sytuacji zarzuty apelującego
w zakresie w jakim podważały winę i sprawstwo oskarżonego w zakresie znęcania nad członkami rodziny były trafne.

Jednocześnie nieskuteczne pozostawały argumenty apelującego podważające wypełnienie przez oskarżonego w dniu 9 lipca 2022 r. znamion czynu zabronionego z art. 157 § 2 k.k. Relacja pokrzywdzonej pozawałowa w tym zakresie wiarygodna i spójna z zaobserwowaną reakcją dzieci, spostrzeżeniami świadków jak i ujawnionymi
u pokrzywdzonej obrażeniami. Ponadto uczestnicy imprezy odbywającej się we wskazanej dacie w zeznaniach potwierdzili, że tuż przed spowodowaniem obrażeń pokrzywdzonej oskarżony był agresywny i kierował wobec niej wulgarne zwroty.

Ponadto trafnie apelujący dostrzega, że w przedmiotowej sprawie konieczna była zmiana kwalifikacji prawnej czynu, co przeoczył sąd rejonowy przypisując oskarżonemu czyn wskazany w akcie oskarżenia i która to zmiana została dokonana dopiero
w postępowaniu odwoławczym. W związku z powyższym konieczna była również zmiana zaskarżonego wyroku, wadliwe pozostawały ustalenia faktyczne sądu rejonowego w zakresie w jakim przypisał winę i sprawstwo oskarżonego w zakresie zarzucanego mu czynu. Jednocześnie w niniejszej sprawie brak było podstaw do zmiany wyroku poprzez uniewinnienie. Dokonana zmiana wyroku sądu rejonowego została opisana w pkt 5.2 niniejszego uzasadnienia.

Wniosek

O uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o zmianę orzeczenia
i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynów
i zasądzenie kosztów obrony w spotęgowaniu przed Sądem
I instancji w wysokości 6000,00 zł netto oraz II instancji
w wysokość i300 zł netto

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Argumentacja wyrażona w poprzedniej części uzasadnienia wskazuje, ze w niniejszej sprawie zaistniała konieczność zmiany zaskarżonego wyroku, jednak nie poprzez uniewinnienie oskarżonego. Jednocześnie brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Z tego względu wnioski apelacji były niezasadne.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

5. 

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

6.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Pozostały zakres zaskarżonego wyroku

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Rozstrzygnięcia w tym zakresie były prawidłowe i nie podważyła ich skutecznie apelująca strona, brak było ponadto podstaw do ingerencji w treść wyroku z urzędu.

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zaskarżony wyrok wobec oskarżonego K. S. (1) został zmieniony w ten sposób, że: w punkcie 1 części dyspozytywnej w miejsce przypisanego mu występku:

- uznano go za winnego tego, że w dniu 09.07.2022 roku w L. znieważył K. S. (2) słowami powszechnie uważanymi za obelżywe, tj. czynu z art. 216§1 k.k. i za to na podstawie art. 216 § 1 k.k. wymierzono mu karę grzywny w ilości 100 stawek dziennych przy przyjęciu, iż jedna stawka wynosi 10 złotych;

- uznano go za winnego tego, że w dniu 09.07.2022 roku w L. poprzez szarpanie i popchnięcie K. S. (2) spowodował jej upadek i uderzenie głową o łóżko, skutkiem czego doznała ona obrażeń ciała w postaci powierzchniowych urazów głowy skutkujących naruszeniem czynności narządów ciała na okres poniżej 7 dni, tj. występku z art. 157 § 2 k.k. i na podstawie art. 157 § 2 k.k. wymierzono mu karę grzywny w ilości 200 stawek dziennych przy przyjęciu, iż jedna stawka odpowiada kwocie 10 złotych;

- ustalono, że w bliżej nieustalonym dniu w okresie pomiędzy styczniem 2018 roku a 10 lipca 2021 roku naruszył nietykalność cielesną A. K. (2) w ten sposób, że popychał go czym wyczerpał ustawowe znamiona występku z art. 217§1 k.k. i na podstawie art. 17§1 pkt 6 k.p.k. postępowanie w zakresie tego czynu umarzono;

- ustalono, że w bliżej nieustalonym dniu w okresie pomiędzy styczniem 2018 roku a 10 lipca 2021 roku naruszył nietykalność cielesną M. S. w ten sposób, że popychał go czym wyczerpał ustawowe znamiona występku z art. 217 § 1 k.k. i na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. postępowanie w zakresie tego czynu umarzono;

Ponadto na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. sąd okręgowy połączył oskarżonemu kary grzywny orzeczone w pkt. 1a i 1b i wymierzył mu karę łączną 210 stawek dziennych przy przyjęciu, iż jedna stawka odpowiada kwocie 10 złotych, na poczet której zaliczono okres zatrzymania oskarżonego. Ponadto orzeczono wobec oskarżonego na rzecz pokrzywdzonej zadośćuczynienie w wysokości 1000 złotych.

Uchylone zostały również rozstrzygnięcia z pkt 4, 5 i 6 części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku.

Zwięźle o powodach zmiany

Z przyczyn szerzej opisanych w poprzedniej części uzasadnienia w przedmiotowej sprawie brak było możliwości przypisania oskarżonemu zarzucanego mu czynu z art. 207 § 1 k.k. i art. 207 § 1a k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., bowiem prawidłowa ocena dowodów i poczynione na jej podstawie ustalenia faktyczne zaprzeczają trafności uznania, że oskarżony wyczerpał ustawowe znamiona przestępstwa znęcania. Jednocześnie w przedmiotowej sprawie nie zaistniały okoliczności przemawiające za uniewinnieniem oskarżonego. W granicach aktu oskarżenia opisano bowiem szereg zachowań oskarżonego, które należało ocenić przez pryzmat znamion innych czynów zabronionych przez ustawę karną.

Ze zgromadzonych w niniejszej sprawie dowodów jednoznacznie wynika, że
w dniu 9 lipca 2022 r. oskarżony kierował wobec pokrzywdzonej wulgarne zwroty oraz poprzez popchnięcie spowodował jej upadek i uderzenie głową o łóżko, skutkiem czego doznała ona obrażeń ciała w postaci powierzchniowych urazów głowy skutkujących naruszeniem czynności narządów ciała na okres poniżej 7 dni. W trakcie rozprawy odwoławczej pouczono strony o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego oskarżonemu, oskarżyciel publiczny oświadczył, że w przypadku przyjęcia kwalifikacji prawnej obejmującej przestępstwa prywatnoskargowe obejmuje je ściganiem z urzędu. W tej sytuacji w rozpoznawanej sprawie stwierdzić należało, że swoim zachowaniem oskarżony wyczerpał znamiona przestępstw z art. 216 § 1 k.k. oraz 157 § 2 k.k. popełnionych na szkodę pokrzywdzonej. Za przypisane przestępstwa sąd okręgowy wymierzył oskarżonemu odpowiednio kary 100 stawek dziennych oraz 200 stawek dziennych grzywny każdorazowo ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych. Przy doborze kary sąd okręgowy miał na względzie, że oskarżony nie był uprzednio karany. Uwzględnić należało, że działanie oskarżonego nie było planowane, pozostawało wynikiem wzburzenia i stanowiło kontynuację trawiącego konfliktu małżeńskiego. Oskarżony nie był przy tym brutalny, a obrażenia poznane przez pokrzywdzoną nie były poważne. Czyn z art. 157 § 2 k.k. ocenić należało jako cechujący się wyższą społeczną szkodliwością, stąd wskazane zróżnicowanie w wymiarach kar grzywny. Stosownie do art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. sąd okręgowy zobligowany był do orzeczenia kary łącznej. Mając na względzie związek rodzajowy i czasowy zachodzący pomiędzy przypisanymi oskarżonemu czynami zabronionymi wymierzył mu karę łączną 210 stawek dziennych grzywny ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 złotych stosując tym samym zasadę asperacji maksymalnie zbliżoną do zasady absorpcji. Orzeczona w ten sposób kara łączna spełni zarówno cele zapobiegawcze jak
i wychowawcze, realizując przy tym potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.

Ponadto z zeznań świadka A. K. (2), które oceniać należało jako wiarygodne wynika, że oskarżony w nieustalonym czasie popchnął wskazanego świadka jak i jego brata M. S.. W związku z powyższym stwierdzić należało, że swoim zachowaniem oskarżony dwukrotnie wypełnił znamiona czynów z art. 217 § 1 k.k. Jednocześnie brak było możliwości ustalenia, kiedy doszło do popełniania wskazanych czynów zabronionych. Niewykluczone, że uległy już zatem przedawnieniu w myśl art. 101 § 2 k.k. Kierując się wyrażoną w art. 5 § 2 k.p.k. zasadą in dubio pro reo niedające się usunąć wątpliwości rozstrzygnąć należało na korzyść oskarżonego. Skutkowało to umorzeniem postępowania w omawianym zakresie w oparciu o negatywną przesłankę procesową wskazaną w art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w postaci przedawnienia karalności.

Wobec opisanej zmiany wyroku konieczna była również modyfikacja orzeczenia
o środku kompensacyjnym. W rozpoznawanej sprawie oskarżonemu przypisano popełnienie czynów zabronionych na szkodę pokrzywdzonej K. S. (2), Zachowanie oskarżonego niewątpliwie godziło w dobra osobiste pokrzywdzonej, stosowym pozostaje zatem orzeczenie na jej rzecz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w myśl art. 46 § 1 k.k. W ocenie sądu odwoławczego zadośćuczynienie w kwocie 1000 złotych zbliżone jest do rzeczywistej krzywdy wyrządzonej przestępstwem i uwzględnia w odpowiednim stopniu wszystkie okoliczności, które miały wpływ na jej wysokość, stanowiąc przy tym adekwatną rekompensatę dla pokrzywdzonej.

Uchylić ponadto należało rozstrzygnięcia z pkt 4, 5, 6 części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku, stanowiące obowiązki okresu próby, które w świetle orzeczonej kary w rozpoznawanej sprawie nie mają zastosowania.

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

---------------------------------------------------------------------

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

4.1.

---------------------------------------------------------------------

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

--------------

-------------------------------------------------------------------------------------------

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

III.

Sąd okręgowy w oparciu o na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. prawo o adwokaturze zasądził od skarbu państwa na rzecz adwokat C. R. pełniącej funkcję kuratora nieletnich oskarżycieli posiłkowych A. K. (2) oraz M. S. kwotę 2352 złotych powiększoną o kwotę 540,96 złotych należnego podatku VAT, uwzględniając obowiązujące stawki za udział obrońcy z urzędu w postępowaniu odwoławczym oraz uwzględniając dwa dodatkowe terminy rozprawy odwoławczej w których uczestniczyła kurator.

IV.

Sąd okręgowy na podstawie art. 627 k.p.k. w zw. z art. 633 k.p.k. zasądził od oskarżonego K. S. (1) na rzecz oskarżycielki posiłkowej K. S. (2) kwotę 1176 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym.

V.

Mając na uwadze sytuację materialną oskarżonego K. S. (1) oraz orzeczenie wobec niego kary grzywny jak również środka kompensacyjnego sąd odwoławczy na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił go od zapłaty kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa.

7.  PODPIS

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

obrońca oskarżonego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

uznanie winy i sprawstwa w zakresie przypisanego oskarżonemu czynu

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☐ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana