Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze

Formularz UK 2

Sygnatura akt

VI Ka 212/25

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Zgorzelcu z dnia 23 stycznia 2025 r., sygn. akt II K 664/23

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca oskarżonego

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

1.

D. S.

Oskarżony nie był karany w dacie wyrokowania; dot. czynu zarzucanego mu z art. 209 § 1 k.k.

Karta karna;

Wydruk informacji z Krajowego Rejestru Karnego

426; 442

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

1.

D. S.

Stan zdrowia oskarżonego, spłata zadłużenia alimentacyjnego dot. czynu zarzucanego mu z art. 209 § 1 k.k.

potwierdzenia wpłat; dokumentacja medyczna

448-454

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.

Karta karna;

Informacja z Krajowego Rejestru Karnego

Dokumenty urzędowe, w toku procesu niekwestionowane przez strony.

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

potwierdzenia wpłat; dokumentacja medyczna

Dokumenty pozostają bez znaczenia dla oceny zachowania D. S..

.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

Apelacja r. pr. W. K.:

1. obraza przepisów postępowania tj. art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. poprzez rozpoznanie sprawy w zakresie czasookresu zarzuconego czynu od 4 czerwca 2014 roku do 20 października 2016 roku pomimo przedawnienia karalności przestępstwa zarzucanego oskarżonemu zgodnie z art. 101 § 1 pkt 4 k.k., co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

2. obraza przepisów prawa materialnego, która mogła mieć wpływ na treść wyroku, tj. art. 209 § 1 k.k. w okresie od 4 czerwca 2014 roku do 31 maja 2017 r. poprzez błędne przyjęcie, iż oskarżony jest winnym popełnienia przestępstwa w ww. okresie pomimo, iż opis czynu nie wyczerpuje znamion czynu zabronionego obowiązującego w przypisanym oskarżonemu okresie – wobec czego czyn ten nie wypełnił znamion czynu zabronionego.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

3. obraza przepisów prawa procesowego art. 410 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. mającą wpływ na treść orzeczenia z uwagi na pominięcie (1) dokumentacji medycznej oskarżonego skutkującej błędnym określeniem stanu zdrowia oskarżonego, (2) dowodu z zeznań A. S. skutkującym błędnym określeniem relacji oskarżonego z małoletnim dzieckiem, (3) dowodu z zeznań P. P. skutkujące błędnym określeniem stanu zaawansowania terapii rodzicielskiej na którą udał się oskarżony.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

4. obraza przepisów prawa procesowego, która mogła mieć wpływ na treść wyroku tj. art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów, tj. (1) nieuzasadnionym przyjęciem, iż oskarżony preferował pracę „na czarno” i nie podejmował zatrudnienia w celu uniknięcia płacenia alimentów, pomimo zaświadczenia PUP Z. z dnia 20.01.2022 r. k. 77 i 78 – wskazującego okresy pobierania świadczeń, ich wysokości, a także propozycję pracy oferowane przez Urząd Pracy – gdzie każdorazowo była ona przez oskarżonego przyjęta, (2) nieuzasadnionym przyjęciem, iż oskarżony w okresie od 2014 r. do 2021 r. nie przekazywał żadnych środków z własnej winy, pomimo ówcześnie poprawnych relacji pomiędzy matką dziecka, a nim regularnym kontaktem z dzieckiem w tym okresie, (3) nieuzasadnionym przyjęciem, iż oskarżony złożył wniosek o ustalenie kontaktów oraz przywrócenie ograniczonej władzy rodzicielskiej na skutek „chęci dokuczenia byłej partnerce” – pomimo, iż oskarżony złożył takowy wniosek z uwagi na zaniechanie możliwości spotkań z powodów leżących po stronie matki dziecka, która uniemożliwiła mu kontakt z dzieckiem z uwagi na wstąpienie w nowy związek partnerski, (4) nieuzasadnione przyjęcie, iż oskarżony unikał możliwości ściągnięcia alimentów w ramach postępowania egzekucyjnego pomimo, iż współpracował z organem egzekucyjnym w ramach złożonego wniosku o egzekucję, w tym egzekucję z nieruchomości – która bez jego winy do dnia dzisiejszego się nie odbyła, (5) nieuzasadnione przyjęcie, iż oskarżony posiada możliwość realizowania kontaktów z córką w obecności kuratora pomimo, iż od 2021 r. miał on jedynie możliwość dwukrotnego spotkania z córką na spotkaniu w ramach zabezpieczenia w postępowaniu o ustalenie kontaktów, a na dzień dzisiejszy matka dziecka nie umożliwia mu jakichkolwiek spotkań czy kontaktu telefonicznego z małoletnią córką- co wpływa bezpośrednio na brak możliwości wspierania przez oskarżonego matki dziecka, (6) przyjęcie karalności skazanego w dniu wyrokowania, tj. 23 stycznia 2025r. – pomimo, że D. S. w dniu 23 stycznia 2025 r. nie figurował w krajowym rejestrze karnym – art. 107 k.k.;

a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieprawidłowym ustaleniu, że oskarżony uchylał się w okresie od 4 czerwca 2014 r. do 10 stycznia 2022 r. od obowiązku alimentacyjnego na rzecz córki Ł. S. przez niełożenie na jej utrzymanie.

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

5. rażąca niewspółmierność orzeczonej wobec oskarżonego – tj. 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, podczas gdy prawidłowa ocena okoliczności dotyczących jego wymiaru uzasadnia orzeczenie go w niższej wysokości, w szczególności, iż Sąd I instancji nie uwzględnił sytuacji osobistej oskarżonego, jego stanu zdrowia i warunków osobistych.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Ad. 1 – Ad. 5

Odnosząc się do zarzutów zawartych w apelacji r. pr. W. K. podkreślić należy, że niealimentacja jest typowym przestępstwem z zaniechania, które ma charakter zachowania trwałego, tj. rozciągniętego w czasie, a zatem zgodnie z dominującym poglądem w orzecznictwie – zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2015 r., sygn. II KK 288/15, LEX nr 1918814; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2002 r., sygn. II KKN 387/01, LEX nr 52943 – czasem jego popełnienia będzie ostatni moment, w którym sprawca utrzymywał jeszcze wywołany przez siebie stan bezprawności, tj. w sytuacji, gdy mógł jeszcze zrealizować ciążący na nim obowiązek podczas ostatniego zaniechania zaliczonego na poczet realizacji znamion czynu. D. S. zarzucono uchylanie się od ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego w okresie od 4 czerwca 2014 r. do dnia 10 stycznia 2022 r., a zatem w realiach niniejszej sprawy należało przyjąć jako czas popełniania przestępstwa datę jego zakończenia tj. 10 stycznia 2022 r. Z tych względów odwoływanie się przez autora apelacji do daty początkowej okresu niealimentacji nie może służyć wykazaniu, że nastąpiło przedawnienie karalności tego przestępstwa. Nie można bowiem „dzielić” okresu popełnienia przestępstwa trwałego poprzez wyłączenie z karalności okresu początkowego sprzed 5 lat (art. 101 § 1 pkt 4 k.k.). Ponieważ – jak już wyżej wskazano – przestępstwo niealimentacji jest przestępstwem trwałym, to należało dokonać oceny zarzucanego oskarżonemu czynu według stanu prawnego obowiązującego w czasie jego popełnienia, a zatem należało uwzględnić treść art. 209 k.k. już po nowelizacji Kodeksu karnego z 23 marca 2017 r., którą wykreślono znamię „uporczywości”. Od strony podmiotowej przestępstwo niealimentacji w obydwu typach rodzajowych można popełnić tylko umyślnie z zamiarem bezpośrednim, jak i ewentualnym. Nawet jeśli po stronie oskarżonego nie wystąpiło wskazane powyżej szczególnie ukierunkowane nastawienie psychiczne, to nie ma to znaczenia, bowiem znamię uporczywości zostało zdezaktualizowane. Nie ma jednak wątpliwości co do tego, że D. S. uchylał się od wykonania obowiązku alimentacyjnego na rzecz córki, a łączna wysokość powstałych w skutek tego zaległości przewyższa równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych. Takie ustalenia poczynił Sąd Rejonowy w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku i Sąd Odwoławczy w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni je podziela. Oskarżony miał świadomość tego, iż został zobowiązany wyrokiem sądowym do płacenia alimentów, co zresztą sam przyznał w swoich wyjaśnieniach a ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego nie realizował. Jednoczesnie podnieść należy, że oskarżony dysponował co miesiąc pewną sumą pieniędzy, czy to pobierając świadczenia – stypendium w roku 2016 w łącznej kwocie 5917 zł, czy też przyjmując propozycje pracy oferowane przez Powiatowy Urząd Pracy w Z. – k. 76 i 77, a mimo to nie płacił alimentów. Dotyczy to także kwot, jakie oskarżony miał uzyskiwać z nieformalnego zatrudnienia, unikając w ten sposób możliwości ściągnięcia alimentów w ramach postępowania egzekucyjnego. Argumentacja obrońcy, że kwoty uzyskiwane ze świadczeń oraz z pracy przeznaczał na spędzanie czasu z małoletnią, czy też pomagając finansowo ojcu pozostaje indyferentna dla oceny czy doszło do zrealizowania przezeń znamion zarzucanego mu czynu. Poza kognicją sądu karnego pozostaje również kwestia dotycząca realizacji kontaktów z dzieckiem. Niewątpliwie oskarżony swoim czynem wyczerpał znamiona określone w art. 209 § 1 k.k. uchylając się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego orzeczeniem sądowym, a łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości przewyższyła równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych. Brak było zatem podstaw do uniewinnienia oskarżonego. Także wymierzona oskarżonemu kara 6 miesięcy pozbawienia wolności, biorąc pod uwagę okres czasu przez jaki utrzymywała się zaległość alimentacyjna, jego premedytację, nie jest karą rażąco niewspółmierną w rozumieniu art. 438 pkt 4 k.p.k., a tylko taka konstatacja uprawniałaby Sąd do zmiany orzeczenia w tym zakresie. Bez wpływu na wymiar tej kary pozostaje kwestia częściowej spłaty zadłużenia, czy aktualnej dokumentacji medycznej, z której wszakże nie wynika, aby oskarżony był niezdolny do podjęcia i świadczenia pracy, tym bardziej, że z apelacji wprost wybrzmiewa, że oskarżony jest czynny zawodowo, reguluje zadłużenie. Sąd Odwoławczy ustalił natomiast, że w dacie wyrokowania oskarżony nie był karany, co uzasadnia zastosowanie wobec niego w oparciu o art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 1 k.k. instytucji warunkowego zawieszenia orzeczonej wobec niego kary. Sąd Odwoławczy doszedł do przekonania, że wykonanie tej kary należy zawiesić na maksymalny przewidziany prawem okres 3 lat tytułem próby. Istotnym w tej materii argumentem jest to, że po wszczęciu postepowania karnego D. S. rozpoczął alimentacje swojej córki a nawet częściowo spłacił swoje z tego tytułu zadłużenia. Oznacza to, że jego proces demoralizacji nie jest na tyle zaawansowany, by wyłączał pozytywną prognozę kryminologiczną. Dodatkowo Sąd Odwoławczy zobowiązał oskarżonego w okresie próby, co jak się wydaje nie wymaga szerszego komentarza, do wykonywania pracy zarobkowej oraz do wykonywania ciążącego na nim obowiązku łożenia na utrzymanie Ł. S..

Wniosek

Odnośnie rozstrzygnięcia zawartego w pkt. I wyroku - uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej okresu od 4 czerwca 2014 r. do 31 maja 2017 r. oraz umorzenie postępowania w tym zakresie, zaś w pozostałym okresie czasu, tj. od 1 czerwca 2017 r. do 10 stycznia 2022 r. o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od dokonania zarzucanego mu czynu.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Zarzuty apelacyjne obrońcy okazały się niezasadne, co w konsekwencji skutkowało nieuwzględnieniem przedmiotowego wniosku.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Sprawstwo i wina oskarżonego; wymiar orzeczonej kary.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, jak i nie znajdując uchybień określonych w art. 435 k.p.k., art. 439 § 1 k.p.k., art. 440 k.p.k. i art. 455 k.p.k., które podlegałyby uwzględnieniu z urzędu i powodowałyby konieczność ingerencji w treść zaskarżonego wyroku, utrzymano go w tej części w mocy. Wymierzona wobec oskarżonego kara spełnia kryteria określone w art. 53 k.k.

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

Przedmiot i zakres zmiany

warunkowe zawieszenie orzeczonej kary; zobowiązanie oskarżonego w okresie próby

do wykonywania pracy zarobkowej oraz do wykonywania ciążącego na nim obowiązku łożenia na utrzymanie Ł. S..

Zwięźle o powodach zmiany

Powody dla których zmieniono wyrok w przedmiotowym zakresie zostały podanej wyżej w uzasadnieniu.

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

III.

Sąd Odwoławczy na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. zasądził od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowego kwotę 840 zł, tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym, wg. stawek określonych w § 11 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

IV.

Biorąc pod uwagę sytuację majątkową oskarżonego oraz wysokość zaległości alimentacyjnych, Sąd Odwoławczy na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił oskarżonego od zapłaty kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

7. PODPIS

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Sprawstwo i wina oskarżonego; wymiar orzeczonej kary.

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☒

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana